Sáng 22/5, tại TP Cần Thơ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND TP Cần Thơ tổ chức Hội nghị “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Khmer”.

Các đại biểu chủ trì hội nghị “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Khmer”.

Tham dự hội nghị có bà Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ; đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, các tỉnh, thành phố có đông đồng bào Khmer sinh sống.

Dân tộc Khmer là một trong những dân tộc thiểu số có số dân đông nhất Việt Nam, với khoảng trên 1,3 triệu người, cư trú chủ yếu tại khu vực Nam Bộ, đặc biệt là vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trải qua quá trình hình thành và phát triển, cộng đồng Khmer đã tạo dựng nên không gian văn hóa đặc sắc với hệ thống tiếng nói, chữ viết, tín ngưỡng, lễ hội, nghệ thuật trình diễn dân gian, tri thức dân gian, nghề thủ công truyền thống, kiến trúc chùa chiền và ẩm thực phong phú.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ phát biểu tại hội nghị.

Hiện nay, khu vực Tây Nam Bộ có trên 450 chùa Phật giáo Nam tông Khmer; riêng tỉnh Vĩnh Long có trên 140 chùa, TP Cần Thơ có 120 chùa, tỉnh An Giang có trên 70 chùa. Hệ thống chùa Khmer không chỉ là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là nơi lưu giữ thư tịch cổ, truyền dạy chữ viết và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer.

Các lễ hội truyền thống như Chôl Chnăm Thmây, Sene Dolta, Oóc Om Bóc - Đua ghe Ngo tiếp tục được duy trì và phát huy. Nhiều di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào Khmer đã được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia như Nghệ thuật Dù kê Khmer Nam Bộ, Nghệ thuật Rô băm, Lễ hội Oóc Om Bóc, Nhạc Ngũ âm, Nghề làm cốm dẹp, Múa dân gian Khmer...

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Khmer vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, nhất là tác động của quá trình đô thị hóa, hội nhập, sự dịch chuyển lao động từ nông thôn đến các đô thị, khu công nghiệp, dẫn đến nguy cơ mai một một số loại hình văn hóa truyền thống.

Bà Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát biểu tại hội nghị.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh, văn hóa các dân tộc thiểu số là bộ phận hữu cơ của nền văn hóa Việt Nam, là nguồn lực nội sinh quan trọng góp phần tạo nên sự phong phú, đa dạng và thống nhất của nền văn hóa dân tộc. Đồng bào Khmer sở hữu kho tàng văn hóa đặc sắc với hệ thống chùa Phật giáo Nam tông, các lễ hội truyền thống, nghệ thuật trình diễn dân gian, tiếng nói, chữ viết và tri thức dân gian quý báu cần được gìn giữ, bảo tồn và phát huy trong bối cảnh phát triển và hội nhập hiện nay.

Theo Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy, thời gian qua công tác bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc Khmer đã đạt nhiều kết quả tích cực. Nhiều loại hình di sản được kiểm kê, phục dựng; các lễ hội, nghệ thuật truyền thống được duy trì; đời sống văn hóa của đồng bào Khmer từng bước được nâng cao. Tuy nhiên, một số loại hình văn hóa truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một, đội ngũ nghệ nhân ngày càng cao tuổi, việc truyền dạy văn hóa cho thế hệ trẻ còn gặp nhiều khó khăn.

Đại diện Cục An ninh nội địa, Bộ Công an phát biểu tham luận tại hội nghị.

Phát biểu tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp cho biết, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội, TP Cần Thơ có 103 đơn vị hành chính cấp xã, với hơn 543.000 đồng bào Khmer sinh sống, chiếm 14,11% dân số toàn thành phố.

Hiện nay, TP Cần Thơ có 120 ngôi chùa Phật giáo Nam tông Khmer; trong đó có 2 chùa được xếp hạng di tích quốc gia, 9 chùa được xếp hạng di tích cấp thành phố; 6 nghệ nhân được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể. Thành phố hiện có 16 di sản văn hóa phi vật thể, trong đó có Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và Nghệ thuật trình diễn dân gian hát Aday của người Khmer được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Các đại biểu tham quan Khu trưng bày nhạc cụ truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer.

Những năm qua, TP Cần Thơ đã triển khai đồng bộ các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác dân tộc; quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, tạo điều kiện để đồng bào Khmer phát triển kinh tế, nâng cao đời sống. Công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer được chú trọng, nhiều di sản văn hóa được gìn giữ, nhiều lễ hội truyền thống được phục dựng và tổ chức trang trọng. Đặc biệt, năm 2025, thành phố đã tổ chức thành công Lễ hội Oóc Om Bóc - Đua ghe Ngo, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa.

Các Học sinh trường du lịch Cần Thơ tham quan, tìm hiểu các loại nhạc cụ truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer.

Tại hội nghị, các đại biểu đã trình bày nhiều tham luận, tập trung đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer trong giai đoạn hiện nay. Các đại biểu cho rằng cần tiếp tục tăng cường nguồn lực cho công tác bảo tồn văn hóa dân tộc Khmer; quan tâm đào tạo đội ngũ kế thừa, nhất là thế hệ trẻ; phát huy vai trò của các nghệ nhân, chức sắc tôn giáo và người có uy tín trong cộng đồng; đồng thời gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào Khmer.